Het formatieboek Binnenskamers
Met alles wat je moet weten over formeren in de lokale democratie


Meteen na de verkiezingen begint het formatieproces. Het kan voelen als een politieke achtbaan zonder gordels. Maar dat hoeft niet. Met een goede voorbereiding en duidelijke spelregels kan het formatieproces een stuk aangenamer worden. En daar is volop ruimte voor verbetering, betogen Job van Meijeren en Jochem Hoogenboom in het boek Binnenskamers. Dit boek over het formatieproces in de decentrale democratie is ook zeer geschikt voor bestuurders, ambtenaren en politici bij waterschappen en provincies.
Hun missie: de kwaliteit van het formatieproces in gemeenten, provincies en waterschappen verbeteren, een eerlijker en evenwichtiger speelveld creëren voor alle deelnemers en zo politieke ongelukken voorkomen.
Binnenskamers is er voor iedereen die betrokken is bij het formatieproces: van verkenner tot formateur, van statenlid tot kandidaat-gedeputeerde. Ook voor commissarissen van de Koning, statengriffiers en provinciesecretarissen of voor dijkgraven, bestuursadviseurs en secretarissen-directeur staan er tips en adviezen in. In heldere taal en met voorbeelden, tips en anekdotes krijgt de lezer een goed beeld van het formatieproces. Inclusief de valkuilen, voetangels en berenklemmen die op de loer liggen.
Bestel het boek
Het boek is voor €24,95 per stuk (ex. 9% btw) te koop in onze webshop vanaf 10 exemplaren. Het boek is ook per stuk te verkrijgen bij de lokale boekhandel.

Saskia Borgers over voorbereiding, verhoudingen en rolvastheid in het waterschapsbestuur
Interview met dijkgraaf van Waterschap Limburg
Lees verderOver de auteurs

Job van Meijeren
Job werkt als adviseur voor de lokale democratie bij Necker. Job is mede-eigenaar van Necker en Citisens. Zijn werkzaamheden richten zich op het democratisch samenspel en politiek-bestuurlijke verhoudingen bij gemeenten, waterschappen en provincie. Job was als lijsttrekker en raadslid in Woerden driemaal betrokken bij formatieprocessen als onderhandelaar. Voor Necker was hij verkenner in Valkenswaard (2024) en Papendrecht (2021) bij impasses in de politieke samenwerking. Bij meerdere andere formaties was hij op de achtergrond betrokken als adviseur of trainer. Voordat Job werkte bij Necker was hij vijf jaar adviseur gemeentesecretaris en uitvoerend secretaris van het college van Amsterdam.

Jochem Hoogenboom
Jochem is werkzaam als adviseur, trainer en onderzoeker bij Necker. Hij is mede-eigenaar van Necker en Citisens. Eerder, in 2022, was Jochem de ambtelijk secretaris van het formatieproces in de gemeente Utrecht, waar hij werkte voor formateurs Roel van Gurp en Steven van Weyenberg. In 2023 was hij adviseur van Arie Slob tijdens de tussentijdse formatie in gemeente Den Haag. Als trainer-begeleider is Jochem een liefhebber van vraagstukken waarin de dynamiek van opgaven en de verhoudingen tussen mensen nauw verbonden en op elkaar van invloed zijn.
Aan de slag met formeren?
Wij helpen gemeenten, provincies en waterschappen met kennis, training en advies om dit proces soepel te laten verlopen.
Lees verderVerder in gesprek?
Downloads uit het boek
In het boek staan een aantal documenten die handig zijn om te gebruiken bij de formatie. Download ze hieronder om te gebruiken.
De vorming van een college is een van de belangrijkste fases in een bestuursperiode. In deze eerste weken wordt de toon gezet, het vertrouwen gebouwd – of juist ondergraven. De keuzes die je dan maakt, kunnen het succes of falen van een hele bestuursperiode bepalen. Daarom is het zo waardevol dat met dit handboek de belangrijkste lessen, inzichten en tips gebundeld zijn, zodat elke gemeente daar haar voordeel mee kan doen!
Sharon Dijksma, voorzitter VNG