AI-nieuws in de spotlight

AI-bril als oplossing voor ontoegankelijke raadsvergaderingen?
Toegankelijkheid van overheidsinformatie is een voorwaarde voor een goed functionerende (lokale) democratie. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan. De belangrijkste uitdagingen hangen samen met taalkundige toegankelijkheid én digitale toegankelijkheid.   De griffie heeft een belangrijke rol in het toegankelijk maken van informatie en is de verbindende schakel tussen de raad, het college en de inwoners. Griffies zorgen dat alle belangrijke stukken digitaal vindbaar zijn en dat inwoners de raadsvergaderingen kunnen terugkijken met een transcript. Daarmee zijn taalkundige en digitale toegankelijkheid juist voor griffies belangrijke thema’s.

Taalkundige en digitale toegankelijkheid
Volgens de stichting Lezen en Schrijven hebben ongeveer 2,2 miljoen Nederlanders moeite met taal en/of rekenen. Daarbij heeft een deel van de bevolking Nederlands niet als eerste taal. Dit betekent dat veel inwoners moeite hebben met het begrijpen van bijvoorbeeld raadsvoorstellen, besluitenlijsten en beleidsnotities. Het feit dat de taal in het besluitvormingsproces vaak ook vol staat met jargon en moeilijke zinnen, maakt het nog lastiger om deze informatie toegankelijk te maken.   Naast taalkundige toegankelijkheid kent Nederland een wettelijk kader voor digitale toegankelijkheid. “Het Besluit digitale toegankelijkheid overheid” verplicht overheidsinstanties om hun digitale ook bruikbaar te maken voor mensen met een visuele, auditieve of cognitieve beperking.

Een voorbeeld uit een andere hoek: de AI-bril bij Het Nationale Theater
Dit najaar komt het Nationale Theater met een primeur die ook voor dergelijke toegankelijkheidsvraagstukken van betekenis kan zijn.  Namelijk: een AI-bril. Bezoekers die deze bril dragen krijgen ondertiteling bij de voorstelling. De bril kan ondertiteling verzorgen in 223 talen. Daarnaast dient de bril ook als ondersteuning voor slechthorenden. Daarmee worden zowel niet-Nederlandstaligen als doven en slechthorenden in Nederland bij theatervoorstellingen bediend. Het concept voor de bril is bedacht door Het Nationale Theater samen met een kennispartner XRAI. Lees meer via deze link. De bril laat zien dat technologie in staat is om toegankelijkheidsproblemen op te lossen zonder dat dit ten koste gaat van de ervaring van andere gebruikers en zonder dat het extra tijd kost voor de makers van de informatie. De theatervoorstelling zelf blijft ongewijzigd, maar er komt een extra laag bij.

Toegankelijke raads- en overheidscommunicatie
AI-tools zouden ook op dezelfde wijze kunnen helpen bij het toegankelijk maken van raads- en overheidscommunicatie, zonder dat het de griffie veel meer tijd gaat kosten. Zo zijn AI-gestuurde vertaling en transcriptie inmiddels technisch ver ontwikkeld. Er zijn voorbeelden van realtime ondertiteling van vergaderingen, het automatisch samenvatten van raadsvoorstellen en meertalige chatbots.   De publieke tribune zal voorlopig vermoedelijk niet vol zitten met AI-bril-dragende toeschouwers. Maar de vraag is wel degelijk relevant: welke drempels belemmeren inwoners in je gemeente om de besluitvorming te volgen? En welke technologische mogelijkheden zijn of komen er om die drempels te verlagen? Hier heb je als griffie zeker de mogelijkheid om mee te denken over de beste strategie!