Democratie
maak je.

Experts in decentraal bestuur

Thema: Integere overheid

Risicoscans integriteit raadsleden Brunssum

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 voerde Necker van Naem risicoscans uit voor wethouders in meer dan 60 gemeenten. Steeds vaker zien we dat de risicoscan niet alleen voor wethouders wordt ingezet, maar dat ook raadsleden een risicoanalyse wordt aangeboden.

NIEUWS  In 2020 zal door het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 'Handreiking screening ambtenaren' gepubliceerd worden. Net als voor de in 2019 gepubliceerde 'Handleiding basisscan integriteit voor kandidaat-bestuurders' is Necker van Naem gevraagd om de inhoud te verzorgen.

In Brunssum voerden wij met alle raadsleden een risicoprofielgesprek. Het proces was hetzelfde voor ieder raadslid: zij vulden een persoonlijke vragenlijst in met daarin vragen over bijvoorbeeld nevenfuncties, relaties in de gemeente en zienswijzen. Gelijktijdig bekeken onderzoekers een lijst open bronnen (met de gemeente vastgesteld). Sociale media, (lokaal) nieuws en verschillende registers worden stuk voor stuk nagelopen voor ieder raadslid. Daarna vond er een gesprek plaats met het raadslid en een adviseur van Necker van Naem. Raad, griffie en burgemeester werden vervolgens geïnformeerd over de rode draden en aandachtspunten uit het traject.

Het nut van een dergelijke risicoscan is vierledig:

  1. De raad maakt als collectief kenbaar waarde te hechten aan het thema integriteit.
  2. De preventieve risicoscan leidt tot meer bewustwording van het individuele raadslid. Onderdeel van de scan is immers een goed gesprek waarin de juiste vragen op het juiste moment worden gesteld.
  3. De raad blijft ook in de periode na de verkiezingen met het thema bezig en de ervaring leert dat individuele raadsleden elkaar aanspreken als integriteit in het geding komt.
  4. De risicoscans, waarbij zowel open bronnen worden onderzocht als veel mensen uit de gemeente worden gesproken, geven inzicht in mogelijke kwetsbaarheden voor de gemeente als geheel. De komende vier jaar kunnen deze punten daarom goed in het oog worden gehouden en indien nodig worden behandeld door de gemeenteraad.
Volgend project: Verdiepend integriteitsonderzoek Veere Of lees meer over Integere overheid projecten of het thema