Thema: Organisatie voor inwoners

Eerst participatie, dan pas een plan! Een nieuw centrum voor Zuidlaren

Daar prijkt het bekende blauwe bordje: Welkom in Zuidlaren! Een centrum met kenmerkende brinken, een klassiek winkellint en een karakteristieke bomenrij. Een prachtige entree het dorp in, dat in heel Nederland bekend is vanwege zeeheld Berend Botje en de Paardenmarkt. Al die historie in één winkelstraat die kampt met de uitdagingen van deze tijd: verkeersdrukte, te bouwen woningen en de behoefte aan grotere winkels.

De gemeente voelde dat het tijd werd voor een herinrichting van het centrum. Maar hoe combineer je behoud van karakter met het oplossen van eigentijdse knelpunten? Wat willen de inwoners, de ondernemers en het winkelend publiek? Al ruim 10 jaar kwam de gemeente er niet uit. Er werden wel plannen gemaakt, maar tot uitvoering kwam het nooit. In 2018 werd de ambitie uitgesproken om een laatste poging te doen voor het maken van een nieuw centrumplan. Mét als harde eis: voldoende draagvlak en brede participatie. Dit leidde tot een vernieuwende aanpak die nu al ruim 3.800 reacties van de 10.000 inwoners en ondernemers opleverde.

Van gebiedsanalyse tot centrumplan

Eerst participatie, dan pas een plan! Dat is de vaste werkwijze van Citisens. Ons participatieproces bestaat uit drie stappen waarin het telkens een stukje concreter wordt.

Project - Zuidlaren - stappen
Project - Zuidlaren - stappen

STAP 1: Gebiedsanalyse
Door de bril van big data kijken we naar het gebied. Onze betrokkenheidsprofielen geven inzicht in de inwonerssamenstelling en de dynamiek tussen verschillende groepen inwoners. Daar voegen we data uit onze recente onderzoeken aan toe. Wat weten we op basis van grootschalige onderzoeken in heel Nederland over deze groepen? Welke wensen hebben ze voor hun woon- en leefomgeving? Welke voorzieningen gebruiken ze? En – niet onbelangrijk – wat weten we al over communicatie- en participatievoorkeuren?

Project - Zuidlaren - citisensmethode tynaarlo
Project - Zuidlaren - citisensmethode tynaarlo

STAP 2: Inwoners bevragen
De gebiedsanalyse vormt de basis voor de inwonerbevraging: Doen we dit digitaal of op straat? Maken we een documentaire? Organiseren we een bijeenkomst? En zo ja, houden we deze op het gemeentehuis of in de wijk?

Belangrijk bij deze stap is het bepalen van de fase waarin het traject zit. Het ophalen van ideeën vraagt een ander type vraagstelling dan het toetsen van concrete plannen. De kaders stemmen we af met de opdrachtgever. Wat is het doel? Met wie wil je om tafel? Wat ligt er al vast en waarover kunnen inwoners nog meedenken?

Project - Zuidlaren - infographic
Project - Zuidlaren - infographic


STAP 3: Uitwerking plan
In stap drie wordt de opgehaalde informatie verwerkt in een plan. Voor Zuidlaren betekende dit het opstellen van een ontwikkelrichting. Iedereen wenst een centrum waar het prettig wonen, werken, ondernemen, winkelen, ontmoeten, uitrusten en genieten is. Maar wat verstaan we daaronder? In de ontwikkelrichting worden de contouren geschetst. De stap daarna is het uitwerken van een ruimtelijk plan. Uiteraard gaat de gemeente ook dit proces weer participatief aan. Gedurende het traject konden mensen aangeven of ze betrokken wilden blijven bij dit onderwerp. Maar liefst 1.027 mensen hebben dit gedaan. Zo kunnen ze worden uitgenodigd om mee te helpen aan verdere uitvoering. Wethouder Vemer is trots op de aanpak. ‘Het moet uiteraard nog door de gemeenteraad, maar als dit rond komt hebben we een discussie van 10 jaar beslecht binnen een jaar.’

Wethouder Vemer ziet dat het traject lef vereiste. ‘We zaten in een situatie van jarenlang plannen maken waarover telkens discussie ontstond. Na de raadsverkiezingen van 2018 heeft het college gezegd: we gaan nu aan de Zuidlaarders vragen wat ze zelf willen. Dat was ook spannend: we zijn dit proces aangegaan zonder van tevoren te zeggen wat eruit moest komen. Er zijn vijf kaders neergelegd, en dat was het.’ Een positieve verrassing voor de wethouder is de hoge mate van betrokkenheid. ‘We hebben méér avonden en méér betrokkenen gehad dan verwacht. Niet iedereen krijgt zijn zin. Maar iedereen heeft de kans gekregen om zijn verhaal te doen en er is serieus over nagedacht. We hebben nu een beter plan dan dat we vanuit het gemeentehuis hadden kunnen bedenken.'

Project - Zuidlaren - foto atelier
Project - Zuidlaren - foto atelier

Volgend project: Grip op de veiligheidsregio Nissewaard Of lees meer over Organisatie voor inwoners projecten of het thema