Thema: Heldere verantwoording

De impact van de coronapandemie op het functioneren van de lokale democratie

Rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg

Sinds het voorjaar van 2020 verkeren we vanwege de coronapandemie in een bijzondere periode. De door de overheid afgekondigde maatregelen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, brengen allerlei nieuwe uitdagingen met zich mee. Oók voor de lokale democratie. Hoewel de daadwerkelijke impact van deze uitdagingen op het functioneren van de lokale democratie pas achteraf met zekerheid kan worden vastgesteld, bieden eerste ervaringen voldoende aanleiding voor een verkennend onderzoek. 

Voor de rekenkamercommissie van de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg (WVOLV) onderzochten we in september 2020 of belangrijke democratische processen ondanks geldende beperkingen doorgang konden vinden. We verspreidden een vragenlijst onder wethouders, raadsleden en leidinggevende ambtenaren en hielden in iedere gemeente een interview met de burgemeester, secretaris en griffier. Daarbij richtten we ons op drie aspecten: taakuitvoering, samenwerking en democratische sturing en controle. 

Het resultaat suggereert dat de impact van de coronapandemie beperkt was. Belangrijke werkzaamheden konden over het algemeen doorgang vinden, er kon goed worden samengewerkt en er was voldoende ruimte voor democratische sturing en controle. Wel waren raadsleden minder tevreden dan wethouders en leidinggevende ambtenaren en werd de samenwerking met externe partners zoals inwoners en belangengroepen als lastig ervaren. Dit lijkt in veel gevallen samen te hangen met het ontbreken van een goede (digitale) infrastructuur. Door in dit laatste te investeren en waar mogelijk fysiek contact mogelijk te maken, kunnen de gemeenten het functioneren van de lokale democratie in de toekomst verder versterken.