Thema: Organisatie voor inwoners

Wie doet wat? Hoe de gemeente een goede samenwerking tussen politie en Boa kan bevorderen

‘Boa’s en ­politie opereren complementair en versterken elkaar’, schreef minister Ferd Grapperhaus in 2018 aan de Tweede Kamer. ‘Zij zijn geen concurrenten van ­elkaar.’ Het gesprek over de samenwerking en rolverdeling tussen Boa en politie wordt al enkele jaren gevoerd. De politie stoot steeds meer taken in het veiligheidsdomein af naar gemeenten en neemt een andere, minder uitvoerende rol in. Maar, hoe zit het nu precies met de onderlinge verdeling van rollen en taken? En hoe kan een gemeente sturen op een optimale samenwerking?

Het leefbaarheidscriterium als scheidslijn

De taakverdeling tussen politie en Boa is in grote lijnen al uitgedacht. In 2014 introduceerde de toenmalige minister van Veiligheid en Justitie het leefbaarheidscriterium. Dit criterium dicteert dat de Boa primair aan zet is wanneer het gaat om overtredingen en overlast die gevolgen hebben voor leefbaarheid, zoals hangjeugd en hondenpoep. De politie neemt het voortouw wanneer de openbare orde en veiligheid in het geding zijn. Daarnaast zal de politie ‘minder uitvoerend, meer signalerend en adviserend’ zijn.

Samenwerking op onderdelen nog in opbouw

Hoewel dit leefbaarheidscriterium overzichtelijk klinkt, verloopt de samenwerking tussen Boa en politie in de praktijk echter niet altijd vlekkeloos. Zo zou het onderscheid tussen leefbaarheid en veiligheid onvoldoende duidelijkheid bieden. In de notitie ‘Boa en Politie, niet naast elkaar maar met elkaar’ waarschuwt de politie bovendien dat het onderscheid kan leiden tot blinde vlekken in handhaving op leefbaarheid, omdat de Boa beperkte bevoegdheid heeft om te handhaven. Belemmeringen in informatiedeling staan daarnaast een goede samenwerking in de weg.

Uit het benchmarkonderzoek dat Necker van Naem uitvoert in meer dan vijftien gemeenten blijkt ook dat een goede samenwerking tussen Boa en politie niet vanzelfsprekend is. Toch gaat het vaak ook wél goed. Over het algemeen erkennen de partijen de meerwaarde en expertise van de ander. Daarnaast zagen we allerlei manieren waarop politie en Boa op eigen initiatief de samenwerking versterken, zoals door gezamenlijke briefings, het onderling uitwisselen van contactgegevens, en gezamenlijke rondes in gemixte koppels van Boa en politie.

Tips: bijdragen aan een optimale samenwerking

Voor een gemeente kan het een uitdaging zijn om te sturen op deze samenwerking. Daarnaast is het de vraag of top-down aansturing wenselijk is. Uiteraard is het belangrijk om als gemeente bewust te zijn van de behoefte op de werkvloer en ruimte te geven voor initiatieven die op de werkvloer ontstaan. Maar ook het tactisch en strategisch niveau kan een steentje bijdragen door de omstandigheden te creëren die een optimale samenwerking mogelijk maken:

Volgend artikel: Beheer Openbare Ruimte is kiezen voor beleid - Rekenkamerfunctie Nissewaard Of lees meer over Organisatie voor inwoners artikelen of het thema