Democratie
maak je.

Experts in decentraal bestuur

Thema: Organisatie voor inwoners

Van transitie naar transformatie: het sociaal domein

Het sociaal domein is volop in ontwikkeling. Sinds de drie decentralisaties (Wmo, Participatiewet, Jeugdwet) op 1 januari 2015 is iedere gemeente bezig het sociaal domein vorm te geven. Momenteel is de feitelijke invoering van de Wmo, Participatiewet en Jeugdwet – de zogenaamde transitie –voltooid. De transformatieopgave blijkt echter nog niet overal op het gewenste niveau te zijn. In de praktijk blijkt dat de ene gemeente er verder mee is dan de andere. 

Nissewaard als voorbeeld van het transformatievraagstuk

Aan de huidige transformaties in het sociaal domein liggen vaak ervaringen ten grondslag. Natuurlijk, ook op basis van kennis, maar elke dag gebeuren er dingen die niet eerder zijn gebeurd. Die ervaringen worden geëvalueerd, we leren ervan en we proberen ze te vangen in beleid en processen. Om het de volgende keer beter te doen, erop te kunnen anticiperen, om het te begrijpen. Ook in Nissewaard is de ontwikkeling van het sociaal domein in volle gang. De gemeente heeft de ambitie om elke inwoner passende ondersteuning te bieden zodat zij zelfredzaam kunnen zijn. Een mooie ambitie, maar werkt het ook in de praktijk?

‘Thuis in de Wijk’ als basis voor de herinrichting van het Nissewaardse sociaal domein

Het ‘Thuis in de Wijk’-gedachtegoed vormt in Nissewaard de basis voor de herinrichting en herijking (de transformatie) van het sociaal domein. De gemeente wil zorg en ondersteuning dichter bij de inwoners organiseren. Hierdoor wordt de signalerings- en preventiefunctie versterkt en kan er sneller op veranderingen worden ingespeeld. De ideeën achter deze poortwachtersfunctie zijn kansrijk omdat ook de krachten van maatschappelijke partners worden aangesproken.

Risico’s van de transformatie

Ondanks de goede intenties brengt Thuis in de Wijk risico’s met zich mee. Zo is het te verwachten effect in Nissewaard nog onzeker, is er sprake van een toenemende werkdruk en oplopende wachttijd aan de zijde van de gemeente en vraagt de nieuwe werkwijze het nodige van de competenties en vaardigheden van en draagvlak bij de medewerkers van de gemeente.

Een klassiek dilemma

Het onderzoek wat in Nissewaard is uitgevoerd, werpt een klassiek dilemma op. Met een generalistische, integrale blik naar het sociaal domein kijken is goed, maar de vraag is of degene die de integraliteit moet bewaken, de gemeente, wel oog houdt voor de deelaspecten en de complexiteit ervan. In Nissewaard zal men aan de slag moeten om Thuis in de Wijk tot een succes te maken. Ook al is de ontwikkeling in het sociaal domein nooit af…

Volgend artikel: "Wetten zijn als worsten, je wilt niet weten hoe ze gemaakt zijn" Of lees meer over Organisatie voor inwoners artikelen of het thema