Thema: Integere overheid

Dilemma: zonder last vereist ruggengraat

Een senator deed met haar bedrijf adviesopdrachten voor een ministerie. De adviezen werden onderdeel van de parlementaire stukken bij de behandeling van een wet. De wet werd met minimale meerderheid aangenomen, waarvoor de stem van deze senator dus nodig was.

NIEUWS  In 2020 zal door het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 'Handreiking screening ambtenaren' gepubliceerd worden. Net als voor de in 2019 gepubliceerde 'Handleiding basisscan integriteit voor kandidaat-bestuurders' is Necker van Naem gevraagd om de inhoud te verzorgen.

Gevoelsmatig wringt dit. Maar waar? De senator zelf zegt waarborgen in acht te hebben genomen. Zo was zij geen woordvoerder en volgde ze in het stemmen de fractielijn. Maar in artikel 67 van de Grondwet staat dat leden van de Kamer ‘zonder last’ stemmen. Terecht, want aan volksvertegenwoordigers zonder zelfstandige oordeelsvorming hebben we, lijkt mij, geen behoefte.

Het spanningspunt dat deze casus raakt, is dat Eerste Kamerleden niet voltijds met hun functie bezig zijn. Betrokken volksvertegenwoordigers staan met één been in de samenleving en/of het bedrijfsleven. Dat is een groot democratisch goed, waarmee ook dilemma’s ontstaan.
Raadsleden met een partner die vennoot is van een gezond-heidscentrum. Wethouders met een broer die voorzitter is van de voetbalvereniging. Parttime wethouders met een boerenbedrijf.

Dilemma’s die dat oproept bagatelliseren, is niet de route. Betrokken volksvertegenwoordigers wegzetten vanwege belangenverstrengeling, ook niet. Nog minder is het een oplossing dat ze sowieso meestemmen en zich verschuilen achter de rug van een fractielijn. Beter is de dilemma’s op te zoeken door hierover met een bredere cirkel dan de eigen (partij)kring te spreken. En: zich in specifieke gevallen te onthouden van debat en stemming.

Gun jezelf wat je verdient: stemmen zonder last, met ruggenspraak én ruggengraat.

Volgend artikel: Dilemma: bij kramp moet je rekken Of lees meer over Integere overheid artikelen of het thema