Thema: Integere overheid

Dilemma: woonplaatsvereiste

Op een receptie vertelde iemand me dat hij na ruim 40 (!) dienstjaren zijn pensioen in zicht heeft. Al die tijd woont hij in de gemeente waar hij ook werkt. Destijds was dat zelfs een harde voorwaarde in de sollicitatieprocedure. Er zitten voordelen aan het werken in de woongemeente. Voor de medewerkers zelf (bijvoorbeeld in reistijd) en voor het uitoefenen van de taken (voeling met de praktijk). Niet voor niets hoor ik nog weleens gemopper onder politici van net heringedeelde gemeenten dat in de nieuwe organisatie de ‘gebiedskennis’ wordt gemist.

NIEUWS  In 2020 zal door het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 'Handreiking screening ambtenaren' gepubliceerd worden. Net als voor de in 2019 gepubliceerde 'Handleiding basisscan integriteit voor kandidaat-bestuurders' is Necker van Naem gevraagd om de inhoud te verzorgen.

Mijn gesprekspartner ervaart steeds meer last van het wonen in de gemeente waarvoor hij werkt. Hij voelt zich soms kwetsbaar, bijvoorbeeld toen hij behandelend ambtenaar was bij de sluiting van een populaire kroeg in zijn eigen wijk.

Nabijheid en betrokkenheid van ambtenaren is mooi, maar kan ook knellen. Wat te denken van de bijzonder opsporingsambtenaar die in de supermarkt bij het vriesvak wordt klemgezet door het heerschap dat boos is over een boete van twee dagen eerder? Of de beleidsadviseur veiligheid die in de sportschool geconfronteerd wordt met een persoon die hij in zijn werk kent als ‘subject in een RIEC-casus’? Zulke ontmoetingen zijn niet alleen ongemakkelijk, maar kunnen ook risicovol zijn in het licht van verdrukking (‘ik weet je te vinden’) en verleiding (‘kun je iets voor me regelen?’).

Ik vind een herintroductie van het woonplaatsvereiste een interessante gedachte. Maar dan wel andersom. Bij sommige functies is dan de voorwaarde dat de ambtenaar níet woont in de werkgemeente. Welke functies in uw organisatie zouden hiervoor in aanmerking komen?

Volgend artikel: Dilemma: aankaarten Of lees meer over Integere overheid artikelen of het thema