Thema: Integere overheid

Dilemma: heidag

‘U wilt hier linksaf. Mag dat?’ De vragen bij het theorie-examen van het CBR zijn heerlijk overzichtelijk. Iets mag wel of iets mag niet. Rond integriteit kom ik deze ‘CBR-doctrine’ regelmatig tegen. Ik herinner me een gesprek met een college tijdens zijn heidag. Burgemeester en wethouders waren nogal van de daadkracht en besluitvaardigheid. Dat was te merken. Op de zorgvuldig voorbereide dilemma’s kwamen ze vliegensvlug tot een definitief oordeel.

NIEUWS  In 2020 zal door het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de 'Handreiking screening ambtenaren' gepubliceerd worden. Net als voor de in 2019 gepubliceerde 'Handleiding basisscan integriteit voor kandidaat-bestuurders' is Necker van Naem gevraagd om de inhoud te verzorgen.

Ook bij een dilemma over drankgebruik waren ze het razendsnel roerend met elkaar eens. Ze kozen voor de nullijn in het openbaar. Alleen in de beslotenheid van de eigen huiskamer kon een drankje. Verder geen druppel. Argumentatie: glazen huis, beeldvormingsrisico en voorbeeldfunctie. Na deze casus, de vierde in 10 minuten, vond ik het welletjes en hield ik hen de spiegel voor: u gaat het échte gesprek met elkaar uit de weg.

Een gesprek over dilemma’s is niet te vergelijken met een CBR-examen.
Een CBR-vraag schuurt alleen als je de theorie niet voldoende kent. Een dilemma hoort juist te schuren. Een dilemma ís een netelig vraagstuk waarbij niet op voorhand duidelijk is wat wijs is te doen of te laten. Dat vraagt tijd en bereidheid om de kwestie te doorgronden. Dat vraagt stapsgewijs naar een uitkomst te werken. Dat vraagt om inleving in uiteenlopende afwegingen en het verkennen van meerdere oplossingsrichtingen.

De heidag eindigde met een borrel. Eén van de wethouders zat in een fauteuil bij de open haard aan een glas whisky. We wisselden een blik. Ik keek naar z’n glas en knipoogde.
‘Het voelt hier als m’n huiskamer’, zei hij.

Volgend artikel: Dilemma: risicoreflex Of lees meer over Integere overheid artikelen of het thema