Om peuterspeelwerk te bevorderen, ouderen niet te laten vereenzamen en buurten op te fleuren, geven gemeenten jaarlijks miljoenen subsidies aan culturele instellingen, sportverenigingen en maatschappelijk werk. Gemeenten doen dat om doelen te realiseren zonder dat ze al die activiteiten zelf uitvoeren. Necker van Naem doet onderzoek naar de gewenste effecten van subsidies en biedt capaciteit en advies op de beleidsafdeling om bijvoorbeeld subsidiecontracten concreet te maken.
Beleid staat, nu de praktijk nog
De afgelopen jaren zijn gemeenten kritisch gaan kijken naar hun subsidieproces. Rekenkameronderzoek, failliete welzijnsinstellingen en de recente bezuinigingen hebben die noodzaak nog groter gemaakt. Necker van Naem doet al sinds 2003 onderzoek naar het subsidiebeleid in Nederland en constateert helaas dat gemeenten nog altijd weinig zicht hebben op de effectiviteit van de verstrekte subsidies.
Weliswaar maken gemeenten de doelen waaraan subsidies moeten bijdragen steeds explicieter, het lukt beleidsmedewerkers niet om die doelen te vertalen in concrete afspraken in het contract met bijvoorbeeld Stichting Ouderenwerk of de bibliotheek. Hoe meet je immers of ouderen minder eenzaam zijn geworden of de korfbalvereniging ervoor zorgt dat het aantal inwoners dat aan sport doet met 20% is gestegen? En daarmee wordt de verantwoordingsinformatie van de instellingen ook geen bijsturingsmogelijkheid meer en worden subsidies jaar na jaar, ook de grote, routinematig verstrekt zonder kritische afweging.
Keuzes maken
Gemeenten die op die manier hun subsidies verstrekken, kunnen beter in één keer hun subsidiebeleid vereenvoudigen tot het uitdelen van waarderingssubsidies. Daar is trouwens niets mis mee. Zeker kleine gemeenten kunnen dan capaciteit en administratieve last terugdringen. Gemeenten die bewust kiezen om met subsidies doelen te realiseren moeten beleidscontract gestuurde financiëring (BCF's) voor grote instellingen als bibliotheek, theater en welzijnswerk ook goed uitwerken. Het actief betrekken van maatschappelijke partners kan daarin van grote betekenis zijn en leidt uiteindelijk tot beter beleid en groter doelbereik.
Recente opdrachten subsidiebeleid
- Gemeente Midden-Drenthe: onderzoek naar budgetsubsidiëring en de rol van het maatschappelijk middenveld (2011)
- Gemeente Medemblik: harmonisatie subsidiebeleid herindelingsgemeente (2011)
- Gemeente Zeist: opstellen bestek jongerenwerk (2011)
- Gemeente Harderwijk: ondersteuning subsidiebeleid WOS (2011)
- Gemeente Opmeer: 213a onderzoek naar subsidieprocessen (2010)
- Gemeente Schiedam: rekenkameronderzoek naar de maatschappelijke effecten van subsidiebeleid (2010)
Stand van zaken 2011
Gemeenten stellen vooraf geen heldere doelen voor hun subsidiebeleid en meten bovendien achteraf niet of doelen behaald zijn. Dat blijkt uit een vergelijking van meer dan 30 rekenkameronderzoeken die Necker van Naem de afgelopen jaren heeft uitgevoerd. De conclusies lieten weinig verbetering zien ten opzichte van 2010. Lees hier meer conclusies over de stand van zaken van het subsidiebeleid van gemeenten.
Meer weten?
Neem contact op met Aafke Bokma voor meer informatie via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of 06-44955506.
