Uit een enquête onder ons raadsledenpanel blijkt dat 40% van de raadsleden niet weet hoe het werkgeverschap van de griffier in hun gemeente is ingevuld. Marnix Philips en Evert Jan Kruijswijk Jansen schreven op basis van deze uitkomsten een artikel over de werkgeversrol van de raad.
Kern van het onderzoek
Iedere gemeenteraad heeft een griffier. De raad is werkgever en bevoegd tot benoeming, schorsing en ontslag. Op grond van het wettelijk vereiste van goed werkgeverschap is het zowel voor de raad en voor de griffier van belang dat het werkgeverschap goed wordt geregeld en ingevuld. In de praktijk blijkt dat niet zo te zijn. Onderzoek wijst uit dat 95 procent van de raadsleden zich bewust is van zijn werkgeversrol richting griffier, maar hoe het bij hun griffier ingevuld is, weet 40% van de ondervraagden niet*. Dit geeft risico's.
Raadsleden hebben weinig beeld bij wat de griffier de hele dag doet, ontberen vaak werkgeverservaring en houden zich liever bezig met politiek dan personeelszaken. Neemt het presidium de werkgeversrol op zich, dan voelen weinig fractievoorzitters zich écht verantwoordelijk. Een rol voor de afdeling personeelszaken van de gemeente is er niet want die valt onder zeggenschap van het college. Goed werkgeverschap, waar iedere werknemer recht op heeft, geldt dan blijkbaar niet voor de griffier.
Overuren
Voor sommige griffiers is dat een uitkomst. Zo troffen wij een griffie aan waar de griffier zijn overuren liet uitbetalen zonder medeweten van de raad en zijn er nog gemeenteraden die nooit een griffiebegroting hebben gezien en/of geen werkgeversdelegatie hebben aangesteld. Echter, voor de meeste griffiers is het niet ervaren van een werkgever een groot gemis. Zij proberen zo goed mogelijk aan te voelen wat de raad van hen verwacht (in niveau, in werkwijze, in prioriteiten) maar kunnen nooit met hun werkgever bespreken wat hun doelen of verbeterpunten zijn of hoe de griffie voldoet aan de (veranderende) wensen van de raad.
De mogelijke gevolgen van slecht of geen werkgeverschap zijn groot. Raadsleden zijn onvoldoende op de hoogte wat ze van de griffier mogen verwachten en sturen niet op zijn functioneren. Griffiers die onder de maat presteren worden daar niet op aangesproken. Voor de griffier loert het gevaar dat de raad op een zeker moment ‘geen vertrouwen' meer heeft in zijn griffier terwijl in de jaren daarvoor nooit duidelijke verwachtingen zijn uitgesproken. Een arbeidsconflict of langdurig ziekteverlof kunnen de gevolgen zijn.
Werkgeverscommissie
Op grond van de Gemeentewet bestaan er vier vormen om het werkgeverschap in te vullen: a) de raad voert het werkgeverschap zelf uit, b) hij delegeert c) of mandateert de bevoegdheid aan een commissie of d) hij laat zich adviseren bij uitoefening van de bevoegdheid. Net als de Vereniging van Griffiers, vinden wij de meest werkbare vorm het delegeren van het werkgeverschap van de griffier aan een werkgeverscommissie ex artikel 83 van de Gemeentewet, met uitzondering van de bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag van de griffier.
Een werkgeverscommissie ex artikel 83 van de Gemeentewet is een bestuurscommissie, speciaal hiervoor ingesteld door de gemeenteraad. Zij bestaat uitsluitend uit raadsleden. De raad benoemt de plaatsvervangend raadsvoorzitter (of een andere ervaren raadslid) als voorzitter van deze commissie aangevuld met nog twee raadsleden, één uit de coalitie en één uit de oppositie. Verder zou het goed zijn als de werkgeversdelegatie ook de voorzitter van de raad raadpleegt over het functioneren van de griffier. Zij werken immers intensief samen.
Ten slotte is dan de vraag waar je als raad de griffier op beoordeelt. Naast een geactualiseerde functieomschrijving helpt het om als raad jaarlijks de eigen ambities en doelstellingen voor het toekomstige jaar te formuleren. Wat willen wij als raad bereiken, wat hebben wij daar voor nodig en wat mag het kosten? De griffier werkt deze doelstellingen verder uit en krijgt zijn vertaling in de vorm van een griffiejaarplan. De raad heeft dan een concreet en toetsbaar uitvoeringsplan waar de griffier op kan worden beoordeeld. Sturen op resultaat, dat wil je toch als werkgever?
Over dit artikel
- Marnix Philips en Evert Jan Kruijswijk Jansen zijn werkzaam als adviseur en interim-griffiers bij Necker van Naem.
- Op basis van dit onderzoek publiceerde VNG Magazine het artikel: 'Delegeer werkgeverschap griffier'
* Het betreft een enquête onder het raadsledenpanel van Necker van Naem. Aan het onderzoek naar de werkgeversrol van de raad deden 430 raadsleden mee.
