Gemeenteraden en Provinciale Staten hebben de mogelijkheid om zelf een onderzoek in te stellen. Dat kan op verschillende manieren: door een extern bureau, een onafhankelijke commissie of het instellen van een statenonderzoek, raadsonderzoek of raadsenquête (artikel 155a Gw). Voor welke vorm er ook wordt gekozen, er is iets aan de hand: u kiest immers niet zomaar voor het inzetten van dit onderzoeksinstrument. Dat maakt een goede besluitvorming over de focus en inrichting van het onderzoek van groot belang. Necker van Naem kan u daarin van advies voorzien.
Complexe besluitvorming bij raadsonderzoek en statenonderzoek
Uit onze ervaring blijkt dat er veel komt kijken bij (het instellen van) dit type onderzoek. Wie moet het onderzoek uitvoeren: een commissie vanuit het eigen midden gekozen, of juist een commissie van onafhankelijke deskundigen? Hoe kom je aan die deskundigen? Hoe organiseer je de betrokkenheid? Welk budget stel je beschikbaar? Een complexe besluitvorming dus. Op een moment waarop de hectiek van dat moment – er is meestal immers iets aan de hand – juist vraagt om snel en voortvarend handelen. Om het proces goed te laten verlopen kan het dan ook verstandig zijn om je als gemeenteraad of provinciale staten extern te laten adviseren.
Wij deden dat bijvoorbeeld in Zoetermeer, waar we de gemeenteraad adviseerden over de inrichting van het raadsonderzoek naar Sterigenics. En bij Provincie Zeeland waar we het statenonderzoek naar de fosforfabriek Thermphos uitvoerden.
Waarheidsvinding versus onderzoeksefficiency
Necker van Naem beschikt over de juiste kennis en ervaring om u daarin te adviseren. Onze kracht zit daarbij vooral in het combineren van kennis van de instrumenten en positie van de raad en staten met onderzoeksexpertise en politiek-bestuurlijke gevoeligheid. Dat klinkt als een hele mond vol, maar is in dergelijke processen essentieel. Want als er geroepen wordt om een raads- of statenonderzoek, is de eerste reactie vaak: 'de onderste steen moet boven'.
In termen van onderzoeksefficiency betekent de onderste steen boven echter heel veel werk, terwijl het maar de vraag is of de raad al die informatie nodig heeft om een goede – politieke – afweging te kunnen maken. Dat benadrukt ons inziens het belang van een goed vooronderzoek. Daarmee kunt u snel bepalen waar de focus van het onderzoek zou moeten liggen. Een goede afbakening aan de voorkant zorgt er vervolgens niet alleen voor dat de relevante vragen beantwoord worden. Het zorgt er ook voor dat het uiteindelijke onderzoek snel en efficiënt uitgevoerd kan worden. Geen onderzoeken dus waarbij de resultaten meer dan een jaar op zich laten wachten.